Kobiety w grach to temat na dzisiaj! Dzień Kobiet (jeśli zapomnieliście, to migusiem do sklepu po kwiatki lub inne słodycze) to świetna okazja, aby przyjrzeć się bliżej wizerunkowi i roli kobiet w grach. Jest to dosyć drażliwy temat – gdy męska część graczy jest wniebowzięta tym, co widzi na ekranie, wtedy zazwyczaj uaktywniają się feministki.

Gdy zaś one nie mają do czego się przyczepić, wówczas panowie z rezerwą podchodzą do tematu. Jak to mówią – jeszcze się taki nie urodził, co by wszystkim dogodził. Dlatego darując sobie feministyczny i szowinistyczny bełkot, sprawdźmy jak w grach przedstawiona jest płeć piękna.


Kobiety w grach: I can be your hero, babe!

Od zarania dziejów to kobiety były tą słabszą płcią. Nie dziwi więc fakt, iż powstał motyw damy w opałach (damsel in distress) funkcjonujący w literaturze, filmie, a, co za tym idzie, również i w grach. Najlepszym i w zasadzie pierwszym przykładem przychodzącym do głowy jest Peach, która porwana przez Donkey Konga czeka na swojego księcia na białym koniu wąsatego hydraulika. Mario góry pokonał i rzeki przepłynął (i to kilkukrotnie), żeby uratować księżniczkę.

Kobiety w grach pojawiają się bardzo często, ale w różnych rolach. Kolejną z nich, również uwięzioną w wieży, jest Elizabeth z gry Bioshock Infinite. Bohaterka ta jednak zdecydowanie różni się od Peach. W kolejnych etapach gry widzimy, że potrafi zadbać nie tylko o siebie, ale i głównego bohatera Bookera pomagając mu w walce. Elizabeth początkowo lekko naiwna, sprawiająca wrażenie kruchej i delikatnej, wraz z rozwojem fabuły znacząco się zmienia. Metamorfoza ta pokazuje jej siłę charakteru, odwagę oraz jak to, co dzieje się dookoła nas może sprawić, że szybciej dojrzejemy. Elizabeth z młodziutkiej, naiwnej dziewczyny, staje się kobietą.

Kobiety w grach - jaka jest ich rola i wizerunek?

Fabuła ostatniej części Wiedźmina skupiona jest wokół poszukiwań przybranej córki Geralta – Ciri. Szarowłosa dziewczyna wpadła w nie lada kłopoty. W książkach Andrzeja Sapkowskiego poznajemy ją jako małą dziewczynkę, przez tomy śledzimy jej losy na przestrzeni lat. W grze natomiast tylko dzięki opowieściom Geralta i różnym retrospekcjom poznajemy ich wspólną historię. Ciri jest silna, odważna, niezwykle uparta, potrafi walczyć lepiej od niejednego wojownika. W żaden sposób nie ujmuje jej to kobiecości, wręcz przeciwnie – jest na swój sposób inna i to podoba się mężczyznom.

Jednak kobiety w grach takich, jak Wiedźmin, są przedstawianie dwojako, przez co nie tworzą się w nich mocne stereotypy. Z jednej strony jurny Geralt, za przeproszeniem, wyrywa jak leci, jeżeli ma okazję, a z drugiej często dostaje po łbie od o wiele potężniejszych od niego Czarodziejek. Pogromca potworów często jest pokazany jako ktoś, kto uległ swoim żądzom i został z tego powodu wykorzystany – świetnym przykładem jest na przykład misja z Keirą w Dzikim Gonie. I to właśnie on wychodzi na tego „słabego”.

~Andrzej

Warto wspomnieć również o serii Mass Effect, w której trzy towarzyszki Sheparda ratujemy z opresji. Pierwsza jest Ashley na Eden Prime, następnie Tali i Liara. Kobiety dzięki poznaniu komandora zmieniają się na przestrzeni części, dzięki służbie na Normandii są szanowane w Galaktyce i stają się w niej ważnymi personami. Jednocześnie nie zapominają, kto zainspirował je do działania i są w stanie poświęcić własne życie, by w trzeciej odsłonie gry wspomóc Sheparda.


I’m every woman

Ogólnie przyjętą normą jest fakt, że w gry video grają mężczyźni. Dlatego też głównymi bohaterami w wirtualnych produkcjach są właśnie przedstawiciele płci męskiej. W ten sposób graczowi podobno łatwiej jest utożsamić się z protagonistą. Gdy pojawiły się kreatory postaci z możliwością stworzenia płci pięknej, wówczas również kobiety mogły decydować o losach przedstawionej historii. Jednak bądźmy ze sobą szczerzy – ile razy stworzyliście postać przeciwnej płci, byle tylko mieć na czym oko zawiesić?

Wracając do tematu – twórcy umożliwiając nam kierowanie kobietami, dali im ogromny wpływ na fabułę. Więc nie tylko przypakowany osiłek może uratować świat przed zagładą, ale również przedstawicielka płci pięknej. Niemożliwe? A jednak. Tutaj najlepszym przykładem będzie oczywiście Lara Croft, która przez lata ewoluowała zarówno pod względem graficznym, jak i psychologicznym. Konkretnie mam na myśli dwie ostatnie części serii Tomb Raider. Na samym początku przygody pani archeolog miała obiekcje przed zabiciem jelonka, a później pustoszyła zastępy wrogów. Naciągane, a jakże, ale jak tu inaczej poprowadzić akcję?

Kobiety w grach - jaka jest ich rola i wizerunek?

Kolejną wartą uwagi główną postacią jest Max Caufield z gry Life is Strange. Dziewczyna jest nastolatką, ale sytuacja w jakiej się znalazła zmusza ją do podejmowania bardzo trudnych decyzji. Wydarzenia, których jest niezwykle aktywnym uczestnikiem hartują ją i sprawiają, że skromna, cicha Max staje się bohaterką ratującą ludzkie życia.

Drugi sezon The Walking Dead od Telltale Games nie spełnił oczekiwać niektórych graczy. Stało się tak przez obsadzenie w głównej roli Clementine. Wielu twierdziło, że pomimo ogromnej sympatii do tej postaci nie przekonają się do kierowania losami małej dziewczynki. Jak się szybko okazało, byli w błędzie. Być może Clementine jest dzieckiem według wieku, ale otaczająca ją rzeczywistość drastycznie zmieniła kategorie dorosłości.

Kobiety w grach często postrzegane są poprzez pryzmat przyjęty odgórnie, nie biorąc niestety pod uwagę okoliczności i całego settingu. Dlatego też ich udział budzi w graczach różne odczucia – głównie pozytywne, chyba że wyraźnie sobie zasłużą 😉

~Andrzej

Mając na uwadze wcześniej wspomniane kreatory postaci, grzechem byłoby nie wspomnieć o pani komandor Shepard z serii Mass Effect. Od zera do bohatera, tak oto ratuje się całą Galaktykę! Warto zaznaczyć, iż wychodzące niedługo tytuły również będą miały swoją przedstawicielkę pośród płci pięknej – Horizon Zero Dawn, Dishonored 2 z dorosłą już Emily, a w Mirror’s Edge Catalyst z hukiem powróci Faith.

Kobiety w grach - jaka jest ich rola i wizerunek?


Kobiety w grach: who run the world?

W wielu produkcjach postacie drugoplanowe są napisane przez twórców w taki sposób, że wraz z postępem rozgrywki z niecierpliwością czeka się na ich pojawienie. W tym akapicie skupię się na właśnie tego typu bohaterach, ale jak natura artykułu nakazuje, płci pięknej.

W tym względzie mamy naprawdę duży wybór, a pierwsza do głowy przyszła mi Morrigan z serii Dragon Age. Postać tajemnicza, mroczna i początkowo wydająca się niezwykle egoistyczna oraz okrutna. Jednak z biegiem czasu, a szczególnie dzięki lepszemu jej poznaniu przez Szarego Strażnika, widać, że pod tą skorupą kryje się wrażliwa i zdolna do poświęceń kobieta. Pomimo jej „drugoplanowości” ma naprawdę duży wpływ na fabułę w Dragon Age: Początek oraz Dragon Age: Inkwizycja.

Pozostając jeszcze w uniwersach stworzonych przez BioWare – zdaję sobie sprawę, że gracze mają różne podejście do tych produkcji. Jednak twórcom nie można zarzucić tego, że nie potrafią napisać świetnych i pozostających na długo w pamięci postaci. W kilku przypadkach wykonali naprawdę świetną robotę. A konkretnie mam tu na myśli Isabelę, Lelianę, Cassandrę z serii Dragon Age oraz Tali, Liarę, Jack, Kasumi z serii Mass Effect. To naprawdę charakterystyczne i charakterne bohaterki, które musiały znaleźć się w tym artykule.

Kobiety w grach - jaka jest ich rola i wizerunek?

Ellie z The Last of Us na pewno została zapamiętana przez graczy. Wspaniale rozwijająca się jej relacja z Joelem jest tak naprawdę osią fabularną produkcji. Pomimo tego, że twórcy nie dali graczom możliwości wyboru, to po poznaniu Ellie finalnie postąpilibyśmy tak samo jak główny bohater.

To tym bardziej znamienne, że zazwyczaj kobiety w grach pełnią inną „rolę” i często twórcy nie potrafią lub nie chcą poprowadzić gracza tak, by zapałał do bohaterki autentyczną sympatią, czy nawet zaczął się o tą wirtualną postać szczerze martwić.

~Andrzej

W Life is Strange niebieskowłosa Chloe jest oficjalnie postacią drugoplanową. Tak bardzo różna od głównej bohaterki Max, ale jak powszechnie wiadomo przeciwieństwa się przyciągają. Intryguje od pierwszego pojawienia się na ekranie, głównie przez charakterystyczny wygląd. Gdy poznajemy ją lepiej, czujemy do niej jeszcze więcej sympatii, pomimo faktu, że ciągle pakuje się (i nas) w kłopoty. Jest to jedna z lepiej napisanych postaci w grach.

Skupiając się jeszcze na tytułach od Naughty Dog, należy napisać o Uncharted. Chloe i Elena, jak przystało na kobiety w grach, które są jednocześnie ważnymi postaciami drugoplanowymi, zdrowo namieszały w życiu Nathana Drake, i to pod różnymi względami. Często w grach postacie drugoplanowe, towarzysze głównego bohatera są pisane na zasadzie kontrastu, przeciwieństw. W Mass Effect była to Ash – Liara, w Dragon Age Morrigan – Leliana, a tutaj czarnowłosa Chloe i blond Elena. Jak mówi stare przysłowie każda potwora znajdzie swojego amatora.

Kobiety w grach - jaka jest ich rola i wizerunek?

Nie byłabym sobą, gdybym nie wspomniała o Wiedźminie (tak, wiem, że już było o Ciri). Niektóre postaci są żywcem wyjęte z książek Sapkowskiego, więc kobiety w grach z wiedźmińskiego uniwersum (zgodnie z książkowym pierwowzorem!) to temat na osobny artykuł. Warto w tym miejscu jednak napisać o Yennefer i Triss, również pokazanych na zasadzie wspomnianego wcześniej kontrastu. Cała Loża Czarodziejek to (nie)żywy dowód na to, jak ogromny wpływ na losy całych królestw mają kobiety. Nie oszukujmy się – w pierwszej odsłonie serii część białogłowych była raczej uprzedmiotowiona (i to dosłownie) w postaci kolekcji kart. Jednak twórcy widząc swój błąd, zmienili koncepcję i w trzeciej części wyraźnie widać, co się dzieje, gdy mężczyzna chce mieć dwie kobiety w swoim życiu – nie ma żadnej.


Kobiety w grach to temat-rzeka. Jak widać, zaczęliśmy od dam w opałach, a skończyliśmy na prawdziwych bohaterkach. Pierwszy opisany motyw jest stary, oklepany i często wykorzystywany, ale powyższe przykłady pokazują, iż jego postrzeganie zmieniło się na przestrzeni lat. Łatwo zauważyć tendencję do wyprowadzania kobiet na pierwszy plan, albo chociaż uwydatnienia ich mocnych stron osobowości, charakteru. Jest to zmiana jak najbardziej pozytywna. W artykule skupiłam się na najważniejszych i najbardziej znaczących kobiecych przedstawicielkach w grach.

Oczywistym jest fakt, że dokonana selekcja jest czysto subiektywna. Dlatego jeżeli uważacie, iż kobiety w grach na uwagę zasługują bardziej, powiedzcie, jakie jeszcze inne bohaterki chcielibyście zobaczyć w podobnym tekście – zapraszam do dyskusji w komentarzach.

Podziel się.

O autorze

Zakochana w grach od pierwszej sesji na Pegasusie, miłośniczka otwartych światów i dobrej fabuły. Fanatyczka uniwersum Wiedźmina, zarówno tego wirtualnego, jak i książkowego. Oprócz gier uwielbia seriale, filmy i literaturę fantastyczną.